Czytanie performatywne jako praktyka interpretacji

9 grudnia 2025 roku udaliśmy się na czytanie performatywne „Danych odosobowych” Elfriede Jelinek w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Warto dodać, że Elfriede Jelinek – jedna z najważniejszych i najbardziej bezkompromisowych pisarek współczesnej literatury europejskiej – 20 października 2026 roku kończy 80 lat, a „Dane odosobowe” są jej najbardziej osobistą książką.
Dla uczestniczek i uczestników była to forma dotąd nieznana, która otworzyła nowe sposoby obcowania z tekstem. Czytanie performatywne – w wykonaniu Sandry Korzeniak – wydobyło z tekstu Jelinek nowe sensy, napięcia i emocje, trudne do uchwycenia w lekturze „na cicho”. Szczególnie wyraźnie wybrzmiała bezkompromisowość tej twórczości: krytyka przemocy symbolicznej, mechanizmów władzy i świata, w którym ofiary są marginalizowane, a wrażliwość traktowana jak słabość.
Elfriede Jelinek, noblistka i jedna z najbardziej prowokacyjnych autorek współczesnej literatury europejskiej, konsekwentnie rozbija konwencje języka i narracji – a performatywna forma czytania pozwoliła studentom doświadczyć tej strategii „na żywo”, cieleśnie i wspólnotowo.
Po czytaniu odbyła się rozmowa z Sandrą Korzeniak i Łukaszem Chotkowskim, prowadzona przez Adama Lipszyca, która była ważnym dopełnieniem wydarzenia i inspiracją do dalszych dyskusji o relacji literatury, performansu i krytycznego myślenia o współczesności. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Bibliotekę Austriacką w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie oraz Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie, we współpracy z Austriackim Forum Kultury w Warszawie. Dziękujemy za zaproszenie i możliwość takiego spotkania z literaturą – wykraczającego poza akademicką salę.