Tajemnice niemieckiego precla
Tajemnice niemieckiego precla
Jeśli myślicie o niemieckich kulinariach, co jako pierwsze przychodzi Wam do głowy? Obok kiełbasek i kapusty bezapelacyjnie królują die Brezeln – czyli niemieckie precle, rumiane, posypane gruboziarnistą solą, chrupiące z zewnątrz i miękkie w środku.
To nie jest po prostu zwykłe pieczywo. To element tożsamości narodowej (szczególnie na południu Niemiec) i kulinarna świętość. Jak skromny wypiek stał się ikoną?
Skąd wziął się ten charakterystyczny, potrójnie zapleciony kształt? Historia precla sięga średniowiecza, a legendy na ten temat są co najmniej dwie:
- Wersja religijna: Jedna z najpopularniejszych teorii mówi, że precle wymyślili mnisi we wczesnym średniowieczu. Kształt miał imitować ramiona skrzyżowane na piersi podczas modlitwy (w tamtych czasach tak właśnie się modlono). Trzy otwory w preclu miały z kolei symbolizować Trójcę Świętą. Sam słowo Brezel pochodzi najprawdopodobniej od łacińskiego brachium (ramię), co w staro-wysoko-niemieckim przekształciło się w Brezitella.
- Wersja zdesperowanego piekarza: Druga, bardziej dramatyczna legenda pochodzi z południowych Niemiec (z miasteczka Bad Urach). Miejscowy piekarz podpadł hrabiemu i skazano go na śmierć. Hrabia dał mu jednak ostatnią szansę: „Jeśli upieczesz ciasto, przez które słońce zaświeci trzy razy, uratujesz życie”. Piekarz usiadł, zaplótł ramiona z bezsilności, spojrzał na nie… i tak powstał kształt dzisiejszego precla. Hrabia był zachwycony, a piekarz ocalił głowę.
Sekret tkwi w sodzie kaustycznej (Laugenbrezel)
Prawdziwy niemiecki precel to Laugenbrezel (precel ługowany). Przed włożeniem do pieca, surowe ciasto zanurza się na kilka sekund w specjalnym roztworze wodorotlenku sodu (w bezpiecznym, spożywczym stężeniu). Pod wpływem wysokiej temperatury w piecu zachodzi reakcja chemiczna, która nadaje preclowi brązowy kolor, specyficzny smak i lekko błyszczącą skórkę.
Wojna na precle: Bawaria kontra Szwabia
W Niemczech jedzenie traktuje się bardzo poważnie, a geografia precli dzieli kraj na dwa rywalizujące obozy:
- Precel bawarski (Bayerische Brezel): Ma niemal idealnie okrągły kształt, a jego „ramiona” (cieńsze części) są zaplecione dość nisko. Górna, gruba część (tzw. Bauch – brzuch) jest nacinana wzdłuż przed pieczeniem, przez co malowniczo pęka.
- Precel szwabski (Schwäbische Brezel): Ramiona są zaplatane bardzo wysoko, a sam „brzuch” jest nacinany głęboko i poprzecznie. Co ważne dla smakoszy: szwabski precel ma celowo bardzo chrupiące, wręcz suche ramiona i niezwykle miękki, wręcz puszysty środek. Często smaruje się go masłem (Butterbrezel).
Niemcy tak bardzo kochają precle, że wprowadzili je do swojego codziennego języka! Oto dwa świetne zwroty, które warto znać:
- weggehen wie warme Semmeln (oder Brezeln) = sprzedawać się jak świeże bułeczki
- sich aufbrezeln – kolokwialne i bardzo popularne określenie na… wystroić się lub zrobić się na bóstwo (np. przed imprezą). Słowo nawiązuje do misternego układania fryzury lub ubrań, tak jak piekarz misternie zaplata ciasto.
Die Tickets für das Konzert von Rammstein waren so beliebt, dass sie weggingen wie warme Brezeln. Bilety na koncert Rammstein były tak popularne, że rozeszły się jak świeże bułeczki.
Für das große Sommerfest der Universität haben sich fast alle Studierenden total aufgebrezelt. Na wielki letni festiwal uniwersytecki prawie wszyscy studenci ubrali się na bóstwo / wystroili się.
#ditsch #brezel #brezelwissen #vielfalt | Brezelbäckerei Ditsch GmbH
Die Unterschiede • BREZEL Souvenir
SWR – Schwaben vs. Bayern! 🥨 Wer gewinnt das Brezel-Duell? | Facebook
Obrazek: A pretzel from Germany, (2014), fot. A. Savin, CC BY-SA 3.0